Aktualności

Zarząd SAKSAP zebrał zgłoszone uwagi i uzupełnienia do projektu ustawy zmieniającej ustawę o służbie cywilnej (poz. UDER 102). W piśmie do Szefowej Służby Cywilnej zwrócono uwagę na następujące zagadnienia:

1. W ciągu ostatnich 10 lat okoliczności geopolityczne uległy zaognieniu. Rywalizacja pomiędzy starymi i nowymi potęgami o jak najlepszą pozycję w systemie światowym owocuje konfliktami ekonomicznymi, hybrydowymi, kinetycznymi i innymi kryzysami. Jednym z ryzyk wyłaniającym się w tych okolicznościach jest dylemat lojalnościowy u osób dysponujących dwoma lub wieloma obywatelstwami. Dlatego proponuje się wyłączyć osoby, które posiadają lub posiadały w przeszłości, oprócz polskiego, obywatelstwa innego państwa, z kandydowania na stanowisko Szefa Służby Cywilnej.
2. Zmiana katalogu wymagań dla osoby zajmującej wyższe stanowisko w służbie cywilnej daje możliwość obsadzania stanowisk osobami o następujących cechach: młody wiek – ok. 25 lat, stopień zawodowy - licencjat, krótki staż – dwuletni, ze znacznymi deficytami umiejętności miękkich do nadrobienia. Takie okoliczności nie będą korzystne dla służby cywilnej.
3. Zmiana art. 53a jest dobrą okazją do uregulowania statusu osób z innych segmentów administracji publicznej, które zostaną powołane na stanowiska wyższe w służbie cywilnej. Chodzi o to, żeby osoby z NIK, PIP i innych urzędów po zakończenie stosunku pracy na mocy powołania w służbie cywilnej miały zagwarantowane zatrudnienie w pierwotnym urzędzie, a nie zmierzały się z jego utratą.
4. Zniesienie pełnej dowolności i wprowadzenie obowiązku przeprowadzania naboru na wyższe stanowisko w sytuacji, gdy nie jest ono obsadzane poprzez wskazanie członka korpusu służby cywilnej spełniającego wymagania, jest korzystnym rozwiązaniem. Wpłynie ono na zwiększenie otwartości i konkurencyjności naborów, a przez to podniesie się jakość procesu naboru ogólnie. Niemniej istnieje ryzyko, że obowiązek ten będzie omijany z wykorzystaniem innych przepisów ustawy zmieniającej.
5. W przypadku naboru na dyrektora generalnego należy zastosować szczególne środki zapobiegające uchybieniom. Nabory na dyrektorów generalnych będą przedmiotem szczególnego zainteresowania i od nich w dużej mierze zależy wiarygodność reformy naborów na stanowiska wyższe. Objęcie tych naborów obligatoryjną obserwacją przez przedstawiciela Szefa Służby będzie dodatkowym mechanizmem zabezpieczającym przed niezgodnościami.

Do każdego z wymienionych powyżej zagadnień zaproponowano zmianę lub uzupełnienie tekstu projektowanej ustawy, zgodnie z tabelą uwag załączoną do pisma:

Ad.1. Szefem Służby Cywilnej może być osoba, która jest obywatelem polskim, nie posiada obywatelstwa innego państwa ani nie posiadała w przeszłości obywatelstwa innego państwa.

Ad. 2. Wyższe stanowisko w służbie cywilnej może zajmować osoba, która:

• posiada co najmniej siedmioletni staż pracy, w tym co najmniej trzyletni na stanowisku kierowniczym - w przypadku ubiegania się o stanowisko dyrektora generalnego urzędu;
• posiada co najmniej czteroletni staż pracy, w tym co najmniej dwuletni na stanowisku kierowniczym lub na stanowisku samodzielnym - w przypadku ubiegania się o stanowisko, o którym mowa w art. 52 pkt 2-5;

Ad. 3. Pracownikowi zatrudnionemu na podstawie:

• ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1459);
• ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2022 r. poz. 623);
• ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 1712),

powołanemu na wyższe stanowisko w służbie cywilnej, urlopu bezpłatnego na czas powołania udziela właściwy organ.

Ad. 4. Powołanie, o którym mowa w art. 53a, poprzedza się: (...)

• wskazaniem członka korpusu służby cywilnej, spełniającego wymagania na to stanowisko, który posiada co najmniej dwuletni staż pracy w służbie cywilnej.

Ad. 5. Szef Służby Cywilnej kieruje przedstawiciela w celu obserwacji przebiegu naboru na stanowisko, o którym mowa w art. 52 pkt 1. W przypadku naborów na stanowiska wyższe w służbie cywilnej, o których mowa w 52 pkt 2-5, Szef Służby Cywilnej może skierować przedstawiciela w celu obserwacji przebiegu naboru. W przypadku powzięcia wątpliwości co do prawidłowości przebiegu naboru przedstawiciel niezwłocznie informuje o nich Szefa Służby Cywilnej.

Ponadto SAKSAP wyraziło satysfakcję z powodu podjęcia inicjatywy legislacyjnej prowadzącej do zwiększenia elastyczności, otwartości i spójności w służbie cywilnej, na których deficyt Stowarzyszenie od lat zwracało uwagę. Stowarzyszenie pragnie wnieść swoje możliwości i zasoby do wspólnego, jakże potrzebnego projektu reformy Służby Cywilnej.

Z legislacyjnymi pozdrowieniami,

Michał Markocki

Prezes Zarządu SAKSAP